បណ្ណសារចំណាត់ក្រុម៖ បទពិចារណា

ទុក្ខឥតល្ហែ

មនុស្ស​សត្វ​គ្រប់​រូប​ដែល​កើត​មក​លើ​លោក​សន្និវាស​នេះ គ្មា​ននរណាម្នាក់​ពេញចិត្ត​នឹង​សេចក្តី​ទុក្ខ​ឡើយ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ ថែម​ទាំង​មិន​ចង់​ជួប​មិន​ចង់​ឭ​ពី​ពាក្យ​ថា​ទុក្ខ​នេះ​ទៀត​ផង ម្នាក់​ៗ​ប្រាថ្នា​ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​រស់​ជា​សុខ កុំ​ឲ្យ​មាន​ទុក្ខ ប៉ុន្តែ​ទុក​ជា​ប្រាថ្នា​មិន​ចង់​ជួប​ប្រទះ​នូវ​សេចក្តី​ទុក្ខ​នេះ​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ កាល​ណា​មាន​រូប មាន​ជីវិត​ ដែល​គ្រប​ដណ្តប់​ទៅ​ដោយអ​វិជ្ជា​និង​តណ្ហា​ហើយ រមែង​មិន​អាច​ចៀស​ផុត​ពី​សេចក្តី​ទុក្ខ​បាន​ឡើយ។ ក្នុង​អត្ថបទ​ខាង​ក្រោម​នេះ ត្រូវ​បាន​ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅ «បទ​ពិចារណា» ដែល​រៀបរៀង​ដោយ​អគ្គ​បណ្ឌិត​​ធម្មាចារ្យ​ ប៊ុត​ សាវង្ស​​ ជា​អត្ថ​បទ​និយាយ​អំ​ពី​សេចក្តី​ទុក្ខតាម​ផ្នែក​តាម​ប្រភេទ​​ដែល​តែង​តែ​កើត​មាន​ជា​និច្ច​ចំពោះ​សត្វ​លោក ហើយ​ជា​ទុក្ខ​ដ៏​គ្រោត​គ្រាត ងាយ​នឹង​មើល​ឃើញ​ដោយ​បញ្ញា​សាមញ្ញ មិន​ចាំ​បាច់​មើល​ដោយ​បញ្ញា​ថ្នាក់​វិបស្សនា​ក៏​អាច​ដឹង​បាន។ ទុក្ខ​ទាំង​នោះ​មាន​ដូច​តទៅ​នេះ​៖ -ទុក្ខ​របស់​សត្វ​លោក​ ​ទុក្ខ​របស់​សត្វ​តិរច្ឆាន​នៅ​ត្រង់​ការ​ស្រេក​ឃ្លាន បើ​ស្វែង​រក​បាន​បរិភោគ​ហើយ ក៏​ល្ម​គ្រប់​គ្រាន់​ ម៉្យាង​ទៀត​ទុក្ខ​របស់​សត្វ​តិរច្ឆាន​គឺ​មាន​ភ័យ​ក្នុង​ជីវិត​ ដ្បិត​ខ្លួន​ត្រូវ​ជា​ចំណី​នៃ​សត្វ​ដទៃ​ និង​មាន​ភ័យ​ពី​ធម្មជាតិ​។ ​មនុស្ស​យើង​មិន​មែន​មាន​ត្រឹម​តែ​ការ​ស្រេក​ឃ្លាន​ព្រោះ​មិន​មាន​អា​ហារ​បរិភោគ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ឡើយ​ ពិត​ណាស់​ការ​ស្រេក​ឃ្លាន​ជា​ទុក្ខ​ដ៏​ក្រៃ​លែង​ ប៉ុន្តែ​កាល​បើ​មាន​អាហារ​បរិភោគ​ឆ្អែត​ហើយ មនុស្ស​មិន​មែន​អស់​ទុក្ខ​ត្រឹម​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ គឺ​នៅ​មាន​ទុក្ខ​ដទៃ​ៗ​ជ្រែក​ចូល​មក​ទៀត​ដូច​ជាៈ -​ឆ្អែ​ត​ហើយ​​ តែ​នៅ​ចង់​មាន​ចង់​បាន​ឲ្យ​ច្រើន​ជា​ង​ហ្នឹង​ ចង់​មាន​បាន​ទុក​សម្រាប់​កូន​ចៅ សម្រាប់មុខ​មាត់ កិត្តិយស សម្រាប់​បង្ហាញ​អ្នក​ដទៃ​.​.​.​ … Continue reading

បានផ្សាយ​ក្នុង បទពិចារណា, ព្រះធម៌, ព្រះពុទ្ធសាសនា | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , , | មតិ​មួយ​

ចំណងដៃទិវានៃក្តីស្រឡាញ់

ស្រឡាញ់ក៏ស្រឡាញ់ទៅចុះ ប្រុសស្រីស្រួលស្រុះលុះសីលធម៌ កុំតែស្រឡាញ់ឲ្យវឹកវរ បង្កអាស្រូវនៅក្នុងស្រុក។ សីលធម៌សង្គមប្រពៃណី យើងរួមសាមគ្គីរក្សាទុក ខ្មែរស្រឡាញ់ខ្មែរខ្មែរមានមុខ ខ្មែរយើងមានស្រុកមានវប្បធម៌។ ខ្មែរស្លៀកពាក់ខ្មែរនិយាយខ្មែរ ខ្មែរមានឪម៉ែអ្នកអង្គរ ខ្មែរមានអរិយធម៌ខ្ពស់បវរ ខ្មែរមានអក្សររបស់ខ្លួន។ ខ្មែរនាំគ្នាកាន់សាសនាពុទ្ធ ខ្មែរចិត្តមោះមុតជាតិមាំមួន ខ្មែរមានបិដកភាសាខ្លួន ខ្មែរមានច្បាប់ក្បួនខ្មែរមានធម៌។ ខ្មែរយើងជាពូជអ្នកល្បាញល្បី ខ្មែរមានទឹកដីព្រៃអង្គរ ខ្មែរមានប្រាសាទល្បីខ្ទារខ្ទរ ខ្មែរម្ចាស់អង្គរបន្តថែ។ ខ្មែរមានព្រះសង្ឃខ្មែរមានវត្ត ខ្មែរមានបែបបទរបស់ខ្មែរ ខ្មែរទទួលស្គាល់គុណឪម៉ែ ខ្មែរចេះធ្វើស្រែខ្មែរមានបាយ។ ខ្មែរស្រឡាញ់ខ្មែរខ្មែរថែខ្លួន ខ្មែរជាតិមាំមួនខ្មែរសប្បាយ ខ្មែររួមប្រជុំជាតិទាំងឡាយ ខ្មែរមានឧបាយកសាងជាតិ។ ខ្មែរធ្វើខ្មែរគិតដល់ខ្លួនឯង ខ្មែរគិតកោតក្រែងសន្តានញាតិ ខ្មែរថែសាសនាប្រទេសជាតិ ខ្មែរមិនត្រូវឃ្លាតពីសីលធម៌។ ដូច្នេះខ្មែរត្រូវតែលះបង់ ចំពោះចំណង់អន្លង់មរណ៍ ច្រណែនឈ្នានីសនាំវឹកវរ ចង់ឲ្យខ្លូនល្អកុំដៀលគេ។ អក្សរសាស្ត្រវប្បធម៌ប្រពៃណី នាទីកូនខ្មែរថែឲ្យថេរ ជាតិគេស្រឡាញ់របស់គេ ខ្មែរត្រូវរិះរេស្រឡាញ់ខ្មែរ។ … Continue reading

បានផ្សាយ​ក្នុង កំណាព្យ, បទពិចារណា, អគ្គបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស | មតិ 3

មុនធ្វើនិយាយគិត ត្រូវសម្រិតប្រិតប្រៀងឲ្យល្អ

កម្ម​​ទាំង​​បី​​យ៉ាង​​គឺ​ កាយ​កម្ម អំពើ​​ប្រពឹត្ត​​តាម​​ផ្លូវ​កាយ​ វចីកម្ម អំពើ​ប្រព្រឹត្ត​តាម​​ផ្លូវ​​វាចា និង ​មនោ​កម្ម អំពើ​ប្រព្រឹត្ត​​តាម​​ផ្លូវ​​ចិត្ត រមែង​​មាន​​ឥ​ទ្ធិ​ពល​​គ្រប​​ដណ្តប់​​លើ​​សេចក្តី​​សុខ​​ទុក្ខ​​របស់​​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​​ខ្លួន​​ឯង​​ផង និង​​ដល់​​អ្នក​​ដទៃ​​ផង។ បើ​​កម្ម​​ទាំង​​បី​​នេះ​​ត្រូវ​​បាន​​ដឹក​នាំ​​​ដោយ​​អកុសល​ចិត្ត​ ទង្វើ​​ដែល​​ប្រព្រឹត្ត​​ចេញ​​មក​​ក៏​​ជា​​អកុសលកម្ម​ ឬ​​ហៅ​​ថា​​ទុច្ចរិត​ គឺ​​កាយ​​ទុច្ចរិត​ វចី​ទុច្ចរិត និង​មនោ​​ទុច្ចរិត​ ប៉ុន្តែ​​បើ​​កម្ម​​ទាំង​​បី​​នេះ​​ត្រូវ​​បាន​​ដឹក​​នាំ​ដោយ​​កុសល​​ចិត្ត ទង្វើ​​ដែល​​ប្រព្រឹត្ត​​ចេញ​​មក​​ក៏​​ជា​​កុសល​កម្ម​ ឬ​​ហៅ​​ថា​​សុចរិត​ គឺ​​កាយ​​សុចរិត វចី​សុចរិត និង​មនោ​សុចរិត។ នៅ​​ក្នុង សុត្តន្តបិដក មជ្ឍិមនិកាយ មជ្ឈិម​បណ្ណាសកៈ ចូឡ​រាហុ​លោវាទ​សូត្រ ​ព្រះ​​សម្មា​សម្ពុទ្ធ​​ទ្រង់​​ត្រាស់​​ទៅ​​កាន់​​រាហុល​​ដែល​​ជា​​បុត្រ​​របស់​​ព្រះ​​អង្គ​​ថា “ម្នាល​​រាហុល​ បើ​អ្នក​​ប្រាថ្នា​​នឹង​ធ្វើ​កម្ម​ណា​ដោយ​​​កាយ​ ដោយ​​វាចា ដោយ​​ចិត្ត អ្នក​​គប្បី​​ពិចារណា​​ជា​​មុន​​ថា​ យើង​​ប្រាថ្នា​​នឹង​​ធ្វើ​​កម្ម​​នេះ​​ដោយ​​កាយ ដោយ​​វាចា ដោយ​​ចិត្ត​.​.​.​កាយកម្ម​.​.​.​វចីកម្ម​.​.​.​មនោកម្ម​.​.​.​របស់​យើង​នេះ គប្បី​​ប្រ​ព្រឹត្ត​​ទៅ​​ដើម្បី​​បៀត​​បៀន​​ខ្លួន​​ឯង​​ផង​ ដើម្បី​​បៀត​​បៀន​​អ្នក​​ដទៃ​​ផង ដើម្បី​​បៀត​​បៀន​​ទាំង​​ខ្លួន​​ឯង​​ផង​​ទាំង​​អ្នក​​ដទៃផង​ តើ​កាយ​កម្ម​.​.​.​វចីកម្ម​.​.​.​មនោកម្ម​.​.​.​នេះ​ជា​អកុសល … Continue reading

បានផ្សាយ​ក្នុង បទពិចារណា, ព្រះធម៌, ព្រះពុទ្ធសាសនា, ព្រះពុទ្ធោវាទ | មតិ 4

តម្លៃមនុស្ស

សាច់សត្វតិរច្ឆានមានតម្លៃ ប៉ុន្តែសាច់មនុស្សគ្មានអ្នកណាគេទិញទេ មនុស្សមានតម្លៃនៅត្រង់ ការប្រព្រឹត្តល្អទេតើ។

បានផ្សាយ​ក្នុង បទពិចារណា, ព្រះពុទ្ធសាសនា, អគ្គបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស | មតិ 11

ការសិក្សានិងការប្រតិបត្តិ

ការបដិបត្តិដែលប្រាសចាកការសិក្សា ជារឿងគួរឲ្យអាណិត ឯការសិក្សាដែលប្រាសចាកការបដិបត្តិ គឺ សូន្យទទេ គឺសូន្យ ចាកគុណធម៌ ៕ «បទពិចារណា»

បានផ្សាយ​ក្នុង បទពិចារណា | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , | បញ្ចេញមតិ

ភាពប្លៃកទីទៃនៃគំនិតមនុស្ស

មនុស្សយើងមានការគិតរៀងៗខ្លួន នេះជាធម្មជាតិនៃគំនិត ដែលត្រូវតែប្លែកគ្នាជាធម្មតា បើយើងមើលឃើញគំនិតអ្នកដទៃថាគ្រាន់តែជាធម្មជាតិមួយបែបប៉ុណ្ណោះ យើងនឹងមិន ហួងហែង (ប្រកាន់)គំនិតរបស់គេ នេះហើយជាកន្លែងសុខស្ងប់ ។ «បទពិចារណា»

បានផ្សាយ​ក្នុង បទពិចារណា, ព្រះពុទ្ធសាសនា | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , | បញ្ចេញមតិ

គោលការណ៍របស់មនុស្សល្អ

-គោលការប្រព្រឹត្តរបស់មនុស្សល្អគឺ ធ្វើជាកូនដែលល្អ ធ្វើជាសិស្សដែលល្អ ធ្វើជាមិត្ត ដែលល្អ ធ្វើជាប្រជាជនដែលល្អនិងធ្វើជាពុទ្ធសាសនិកជនដែលល្អ ។ -គោលចំណុចដែលមនុស្សល្អត្រូវធ្វើគឺ គិតល្អ និយាយល្អ ធ្វើល្អ សេពគប់មនុស្សល្អ និងទៅកាន់ស្ថានទីដែលល្អ ។ -គោលដៅរបស់មនុស្សល្អ គឺការរួចផុតចាកទុក្ខទាំងពួង ។ «បទពិចារណា»

បានផ្សាយ​ក្នុង បទពិចារណា | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , | បញ្ចេញមតិ

តណ្ហានាំមុខ ងងឹតជ្រប់ក្នុងកាម

សេចក្តី​ស្រលាញ់​រវាង​ស្រី​និង​ប្រុស តាម​ការ​ពិត​គឺ​សេចក្តី​ប្រា​ថ្នា ព្រោះ​ត្រូវ​ការ​ចង់​បាន​មក​ឲ្យខ្លួន​ឯង ​។​ សេចក្តី​ប្រាថ្នា​នេះ​ហៅថា​ «កាម» ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដើម្បី​យក​មនុស្ស​ដែល​ខ្លួន​ស្រលាញ់​ម​ក​គ្រប់​គ្រង​ហួង​ហែង​ ជា​​ការ​ចុះ​ទុន​ដោយ​ការ​សង្ឃឹម​ផល​តប​ស្នង​ពី​អ្នក​ម្ខាង​ទៀត ។ ដូច​ជា​ពាក្យ​និយាយ​ថា «ខ្ញុំ​ស្រលាញ់​អ្នក» មាន​សេចក្តី​បង្កប់​នៅ​ក្នុង​ចិត្ត​អ្នក​និយាយ​គឺ «​ខ្ញុំ (ត្រូវ​ការ​សេចក្តី​) ស្រលា​ញ់ (អំ​ពី) អ្នក​» ហ្នឹង​ឯង ។ បើ​អ្នក​ម្ខាង​ទៀត មិន​សម្តែង​សេចក្តី​ស្រឡាញ់ ឬ មិន​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ក្នុង​ការ​ស្រឡាញ់​តប​មក​វិញ​ទេ​នោះ​ គេ​នឹង​ខូច​ចិត្ត​ខូច​ថ្លើម ហើយ​ពោល​រំលឹក​រំលើក​នូវ​ទឹក​ចិត្ត​ព្រម​ទាំង​អំពើ​របស់​គេ​ដូច​ជា​ថា « ខ្ញុំ​ឧស្សាហ៍​ជួយ​​ទំនុក​បម្រុង​ដល់​អ្នក ខ្ញុំ​លះ​បង់​នូវ​អ្វី​ៗ​ច្រើន​យ៉ាង​ដើម្បី​អ្នក ខ្ញុំ​ស្មោះ​ចំពោះ​អ្នក​.​.​.​.​ហេតុ​ដូច​ម្តេច​បាន​ជា​មិន​ឃើញ​មិន​ស្រណោះ​ដល់​ទឹក​ចិត្ត​របស់​ខ្ញុំ​អ៊ី​ចឹង» ដូច្នេះ​ជា​ដើម ។ នេះ​ជា​ការ​សំដែង​ឲ្យ​ឃើញ​ថា ការ​ចុះ​ទុន​គឺ​ដើម្បី​សង្ឃឹម​ផល ដល់​ទៅ​មិន​បាន​ការ​ស្រឡាញ់​តប​ក៏​ខូច​ចិត្ត ពិត​ជា​ល្ងង់​មែន ​។​ ម៉្យាង​ទៀត សេចក្តី​ស្រឡាញ់​រវាង​ស្រី​និង​ប្រុស​នេះ​គឺ​ជា​ធម្មជាតិ​របស់​មនុស្ស​ដែល​មិន​បាន​លះ​នូវ​កាម​តណ្ហា ។ ដរាប​ណា … Continue reading

បានផ្សាយ​ក្នុង បទពិចារណា | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , | មតិ 3

ឧបនិស្ស័យនៃសេចក្តីល្អ

ចូរធ្វើអ្វីៗក្នុងថ្ងៃនេះឲ្យបានល្អចុះ ឧបនិស្ស័យនៃសេចក្តីល្អនឹងមានដល់ថ្ងៃស្អែកជាប្រាកដ ត្រូវចាំថា «ឧបនិស្ស័យល្អ កំដរជីវិត» ។ «បទពិចារណា»

បានផ្សាយ​ក្នុង បទពិចារណា, ព្រះពុទ្ធសាសនា | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , | មតិ 4

សេចក្តីព្យាយាម និង ភាពវៃឆ្លាត

មានព្យាយាមតែមិនឆ្លាត ដូចគោក្របី ។ ឆ្លាតតែមិនព្យាយាម ដូចកាំបិតក្នុងស្រោម ។ មានព្យាយាមហើយ ឆ្លាតហើយ តែសេពគប់មិនល្អនឹងទៅជាមេចោរ ។ បើសេពគប់ ល្អនឹងបានទៅជាមេដឹងនាំល្អ ។ «បទពិចារណា»

បានផ្សាយ​ក្នុង បទពិចារណា, ព្រះពុទ្ធសាសនា | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , | មតិ 4