ស្វែងរក
-
-
-
-
សម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី ជោតញ្ញាណោ ជួន ណាត ព្រះ
សង្ឃរាជថ្នាក់ទី១នៃគណៈមហា
និកាយ ព.ស២៤៤៧-២៥១៣។ -
My Flickr
More Photos -
ប្រកាសថ្មីៗ
- ឧបាយបង្កើតសេចក្តីសុខ
- ការអប់រំមនុស្សដោយព្រះធម៌
- ចង់ឈ្នះចាញ់គ្នាបានប្រយោជន៍អ្វី?
- ពលរដ្ឋធម៌ៈ ធម៌ជាកម្លាំងដល់ប្រទេស
- ពិចារណាពីសភាពរបស់ចិត្ត
- គោលព្រះនិព្វាន
- ពាលបណ្ឌិត សេវនកថា
- ការត្រឡប់ខ្លួន
- ពុទ្ធសាសនបដិបត្តិ
- ទុក្ខឥតល្ហែ
- ប្រវត្តិនៃទស្សនាវដ្តី កម្ពុជសុរិយា
- គុណមាតាបិតាប្រៀបធៀបមកគុណព្រះពុទ្ធ
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (១០) ចប់
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៩)
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៨)
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៧)
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៦)
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៥)
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៤)
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៣)
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (២)
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (១)
- ធម្មគោរព (ការគោរពធម៌)
- ទ្រព្យកើតឡើងដោយហេតុ ៣ យ៉ាង
- ចំណងដៃទិវានៃក្តីស្រឡាញ់
- ស្មូត្រៈ ខមាទោសមាតាបិតា
- អង្គនៃឧបោសថសីល ឬ សីល៨
- មនុស្សល្អក្នុងការគ្រប់គ្រង
- កាលប្រវត្តិ និងការចាប់បដិសន្ធិ នៃទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា
- មង្គលសូត្រ ឬមង្គល ៣៨ប្រការ
-
ប្រកាស លើគេ
បណ្ណសារ
ចំណាត់ក្រុម
- កំណាព្យ
- គាថាធម្មបទ
- ច្បាប់នៃកម្ម
- ទស្សនាវដ្តីកម្ពុជសុរិយា
- ធម៌និងជីវិត
- បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ
- បណ្ណាការឆ្នាំថ្មី
- បទពិចារណា
- បទស្មូត្រកំណាព្យគំរូ
- បរាភវសូត្រ
- ប្រជុំកងធម៌ថ្នាក់ទោភាគ១
- ពន្លឺធម៌ព្រះពុទ្ធ
- ពុទ្ធភាសិត
- ពួកធម៌មួយ
- ព្រះធម៌
- ព្រះពុទ្ធ
- ព្រះពុទ្ធសាសនា
- ព្រះពុទ្ធោវាទ
- ភរិយាស្វាមី
- មួយជំហានម្តង
- រឿងព្រះនាងសាមាវតី
- វប្បធម៌ទូទៅ
- វប្បធម៌ពុទ្ធសាសនា
- វីដេអូ
- សីល៥
- សីល៨
- សេចក្តីផ្សេងៗ
- សំណួរចម្លើយ
- ស្មូត្រ
- អគ្គបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស
- ឧបាសិកនិទ្ទេស
- ៤៨ ធម្មទស្សន៍
បណ្ណសារ ប្រចាំខែ៖ ខែកុម្ភៈ 2012
ពុទ្ធសាសនបដិបត្តិ
សេចក្ដីប្រតិបត្តិក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលអ្នកកាន់សាសនាត្រូវប្រព្រឹត្តប្រតិបត្តិតាមនោះ បើចែកដោយសង្ខេបមាន ៣ ជាន់គឺ ៖ ១.ជាន់ខាងក្រោមគឺលោកិយធម៌ សម្រាប់ពុទ្ធសាសនិកជនគឺជនអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាជាន់ក្រោម គឺអ្នកដែលជាបុថុជ្ជន ប្រតិបត្តិធ្វើតាមដើម្បីនឹងឈានឡើងទៅកាន់ជាន់កណ្ដាល ។ ២.ជាន់កណ្ដាលគឺលោកុត្តរធម៌ សម្រាប់ពុទ្ធសាសនិកជនជាន់កណ្ដាល គឺអ្នកដែលបានដំកល់នៅក្នុងមគ្គផលតាំងពីទី១ គឺសោតាបត្តិមគ្គ ដល់ទី៧ គឺអរហត្តមគ្គប្រតិបត្តិធ្វើតាម ដើម្បីនឹងឈានឡើងទៅកាន់ជាន់ខ្ពស់បំផុត ។ ៣.ជាន់ខ្ពស់បំផុតគឺលោកុត្តរធម៌ សម្រាប់ពុទ្ធសាសនិកជនជាន់ខ្ពស់បំផុត គឺអ្នកដែលបានដំកល់នៅក្នុងអរហត្តផល ប្រព្រឹត្តប្រតិបត្តិតាម ។ ក្នុងឱកាសនេះ នឹងអធិប្បាយតែត្រង់សេចក្ដីប្រតិបត្តិក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាជាន់ខាងក្រោម សម្រាប់មនុស្សជាបុថុជ្ជនសេចក្ដីប្រតិបត្តិនោះមានបែបផ្សេងគ្នាជាពីរយ៉ាង គឺសេចក្ដីប្រតិបត្តិសម្រាប់អ្នកបួស១ សម្រាប់គ្រហស្ថ១ ។ នឹងសំដែងតែត្រង់សេចក្ដីប្រតិបត្តិសម្រាប់គ្រហស្ថ ដោយសង្ខេបដូចមានតទៅនេះ -ផ្លូវប្រតិបត្តិក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលគ្រហស្ថត្រូវប្រតិបត្តិនោះមានច្រើនប្រការ មានតាំងពីកិច្ចដែលដំកល់ខ្លួននៅក្នុងព្រះត្រៃសរណគមន៍ ដរាបដល់សេចក្ដីប្រតិបត្តិធ្វើខ្លួនឲ្យដំកល់នៅក្នុងអរិយភូមិ មានសោតាបត្តិមគ្គជាដើម ។ -អ្នកដែលប្រតិបត្តិក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា កាលជាន់ដើមពីក្នុងពុទ្ធសម័យ … Continue reading
បានផ្សាយក្នុង ព្រះធម៌, ព្រះពុទ្ធសាសនា
បានដាក់ពាក្យគន្លឹះ គេហទំព័រពុទ្ធសាសនា, ព្រះធម៌, ព្រះពុទ្ធសាសនា, ព្រះពុទ្ធោវាទ
បញ្ចេញមតិ
ទុក្ខឥតល្ហែ
មនុស្សសត្វគ្រប់រូបដែលកើតមកលើលោកសន្និវាសនេះ គ្មាននរណាម្នាក់ពេញចិត្តនឹងសេចក្តីទុក្ខឡើយ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ថែមទាំងមិនចង់ជួបមិនចង់ឭពីពាក្យថាទុក្ខនេះទៀតផង ម្នាក់ៗប្រាថ្នាដើម្បីឲ្យបានរស់ជាសុខ កុំឲ្យមានទុក្ខ ប៉ុន្តែទុកជាប្រាថ្នាមិនចង់ជួបប្រទះនូវសេចក្តីទុក្ខនេះយ៉ាងណាក៏ដោយ កាលណាមានរូប មានជីវិត ដែលគ្របដណ្តប់ទៅដោយអវិជ្ជានិងតណ្ហាហើយ រមែងមិនអាចចៀសផុតពីសេចក្តីទុក្ខបានឡើយ។ ក្នុងអត្ថបទខាងក្រោមនេះ ត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ «បទពិចារណា» ដែលរៀបរៀងដោយអគ្គបណ្ឌិតធម្មាចារ្យ ប៊ុត សាវង្ស ជាអត្ថបទនិយាយអំពីសេចក្តីទុក្ខតាមផ្នែកតាមប្រភេទដែលតែងតែកើតមានជានិច្ចចំពោះសត្វលោក ហើយជាទុក្ខដ៏គ្រោតគ្រាត ងាយនឹងមើលឃើញដោយបញ្ញាសាមញ្ញ មិនចាំបាច់មើលដោយបញ្ញាថ្នាក់វិបស្សនាក៏អាចដឹងបាន។ ទុក្ខទាំងនោះមានដូចតទៅនេះ៖ -ទុក្ខរបស់សត្វលោក ទុក្ខរបស់សត្វតិរច្ឆាននៅត្រង់ការស្រេកឃ្លាន បើស្វែងរកបានបរិភោគហើយ ក៏ល្មគ្រប់គ្រាន់ ម៉្យាងទៀតទុក្ខរបស់សត្វតិរច្ឆានគឺមានភ័យក្នុងជីវិត ដ្បិតខ្លួនត្រូវជាចំណីនៃសត្វដទៃ និងមានភ័យពីធម្មជាតិ។ មនុស្សយើងមិនមែនមានត្រឹមតែការស្រេកឃ្លានព្រោះមិនមានអាហារបរិភោគតែប៉ុណ្ណោះឡើយ ពិតណាស់ការស្រេកឃ្លានជាទុក្ខដ៏ក្រៃលែង ប៉ុន្តែកាលបើមានអាហារបរិភោគឆ្អែតហើយ មនុស្សមិនមែនអស់ទុក្ខត្រឹមប៉ុណ្ណឹងទេ គឺនៅមានទុក្ខដទៃៗជ្រែកចូលមកទៀតដូចជាៈ -ឆ្អែតហើយ តែនៅចង់មានចង់បានឲ្យច្រើនជាងហ្នឹង ចង់មានបានទុកសម្រាប់កូនចៅ សម្រាប់មុខមាត់ កិត្តិយស សម្រាប់បង្ហាញអ្នកដទៃ... … Continue reading
បានផ្សាយក្នុង បទពិចារណា, ព្រះធម៌, ព្រះពុទ្ធសាសនា
បានដាក់ពាក្យគន្លឹះ គេហទំព័រពុទ្ធសាសនា, បទពិចារណា, ពុទ្ធសាសនា, ព្រះធម៌
មតិមួយ
ប្រវត្តិនៃទស្សនាវដ្តី កម្ពុជសុរិយា
ពុទ្ធបរិស័ទទាំងឡាយ ! ក្នុងឱកាសនេះ នឹងពណ៌នាអំពីប្រវត្តិនៃទស្សនាវដ្ដី កម្ពុជសុរិយា នៃពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ដោយសេចក្ដីសង្ខេប តែមុនបង្អស់ សូមពណ៌នាអំពីពាក្យថា ទស្សនាវដ្ដី នឹងពាក្យថា កម្ពុជសុរិយា ។ អ្វីហៅថា ទស្សនាវដ្ដី កម្ពុជសុរិយា ? ទស្សនាវដ្ដី ជាពាក្យបាលី ប្រែថា “ដំណើរវិលនៃការមើល” គឺការមើលឬអានវិលទៅតាមពេលកំណត់ ដែលនឹងចេញឲ្យមើលឲ្យអានដូចកំណត់វេលាកន្លះខែ ឬ មួយខែនឹងចេញ ១ លេខឲ្យមើល យ៉ាងនេះហៅថា ទស្សនាវដ្ដី បានដល់សៀវភៅដែលគេបោះពុម្ពចម្រុះអត្ថបទចេញផ្សាយឲ្យមើលតៗគ្នា ពីលេខ ១ ទៅលេខ ២ ទៅលេខ ៣ ជាដើម បើអត្ថបទណាវែង គេរំលែកចុះក្នុងសៀវភៅលេខ ១ … Continue reading
បានផ្សាយក្នុង ទស្សនាវដ្តីកម្ពុជសុរិយា
បានដាក់ពាក្យគន្លឹះ ទស្សនាវដ្តីកម្ពុជសុរិយា
បញ្ចេញមតិ
គុណមាតាបិតាប្រៀបធៀបមកគុណព្រះពុទ្ធ
អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាខ្លះចង់ដឹងថា គុណមាតាបិតា និង គុណព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ តើអង្គណាមានគុណច្រើនជាង? ជាដំបូងគប្បីយល់អំពីពាក្យថា គុណ ។ ពាក្យ គុណ ជាភាសាបាលីដែលប្រែជាភាសាខ្មែរថា សេចក្តីល្អរបស់បុគ្គលណាម្នាក់។ ដូចជាពាក្យថា បុគ្គលនេះមានគុណធម៌ ឬគុណសម្បត្តិល្អគួរសេពគប់។ ឧទាហរណ៍សាមញ្ញ ដូចបុគ្គលណាម្នាក់បានឲ្យវត្ថុអ្វីមួយដល់បុគ្គលណាម្នាក់ បុគ្គលដែលបានទទួលអំណោយពោលថា សូមអរគុណ។ គុណក្នុងទីនេះ សំដៅយកសេចក្តីល្អដេលបុគ្គលនោះលះវត្ថុធ្វើជាទាន។ ពាក្យគុណនេះមានលក្ខណៈស្មើគ្នានឹងពាក្យថា បុណ្យ កុសល សុចរិត អំពើល្អ។ ចំពោះគុណដែលមាតាបិតាមានចំពោះកូនប្រុសស្រី គឺនៅត្រង់គាត់ចិញ្ចឹមបីបាច់រក្សាកូនប្រុសស្រីឲ្យរស់រានមានជីវិត បង្រៀនឲ្យចេះនិយាយស្តី បញ្ជូនកូនទៅសិក្សារៀនសូត្រ អប់រំកូនឲ្យប្រព្រឹត្តអំពើល្អ ចែកមរតកឲ្យកូនធ្វើជាដើមទុនសម្រាប់រកស៊ីជាដើម។ ការបញ្ចេញជាសង្គហធម៌សង្គ្រោះនេះឡើង ដោយសារមាតាបិតាមានទឹកចិត្តប្រកបដោយព្រហ្មវិហារធម៌ គឺ មេត្តា ករុណា មុទិតា និង ឧបេក្ខា … Continue reading
បានផ្សាយក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនា, វប្បធម៌ទូទៅ
បានដាក់ពាក្យគន្លឹះ ការប្រៀបធៀប, ព្រះពុទ្ធ, ព្រះពុទ្ធសាសនា
មតិ 4
បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (១០) ចប់
ការអប់រំចម្រើនសតិបដ្ឋានជារឿងល្អិតណាស់ ព្រោះជាការអប់រំចម្រើនបញ្ញា ដឹងសភាវធម៌ដែលប្រាកដតាមសេចក្តីពិត។ ក-សតិបដ្ឋានមិនមានបញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍ ត្រូវឬខុស? សុ-ត្រូវ… ក-ចម្រើនសតិបដ្ឋានដោយព្យាយាមមិនឲ្យចិត្តកើតឡើង ដឹងបញ្ញត្តិអារម្មណ៍ ត្រូវឬខុស? សុ-ខុស ព្រោះថាមិនមែនជីវិតតាមសេចក្តីពិត។ នរណានឹងអាចឃាត់មិនឲ្យចិត្តកើតឡើងដឹងបញ្ញត្តិអារម្មណ៍បាននោះ? ប៉ុន្តែបញ្ញានឹងអប់រំចម្រើនឡើងរហូតដល់អាចដឹងបានថា ខណៈដែលមានបញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍នោះ គឺចិត្តដែលជានាមធម៌កំពុងដឹងបញ្ញត្តិ ពុំដូច្នោះទេនឹងមានបញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍ក្នុងខណៈនោះមិនបាន ដោយហេតុនេះអ្នកដែលអប់រំចម្រើនសតិបដ្ឋាន ទើបមិនមែនព្យាយាមនឹងមិនគិតអ្វីឡើយ ឬ ព្យាយាមដែលនឹងមិនដឹងថា សភាវៈដែលប្រាកដតាមផ្លូវភ្នែកដែលធ្លាប់បានឃើញបានដឹងជាប្រក្រតីនោះជាអ្វី បើព្យាយាមធ្វើយ៉ាងនោះ ក៏នឹងមិនអាចដឹងលក្ខណៈនៃនាមធម៌ពិតៗ ថាខណៈដែលកំពុងមានបញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍នោះ ក៏នាមធម៌គឺចិត្ត ចេតសិក កើតឡើងមានបញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍ក្នុងខណៈនោះបានឡើយ។ សតិបដ្ឋានរលឹកសិក្សា ពិចារណាសង្កេតដឹងថា ខណៈណាដែលនឹកគិតខណៈនោះជានាមធម៌ដែលជាសភាវៈដឹង ជាធាតុដឹង មិនមែនខ្លួន មិនមែនតួខ្លួន សត្វ បុគ្គល និងដឹងសភាពដែលជាអនត្តារបស់ធម៌ទាំងឡាយថា បញ្ឈប់ចិត្តមិនឲ្យកើតឡើង គិតនឹករឿងរ៉ាវផ្សេងៗនោះមិនបាន។ ដូច្នោះ បញ្ញានឹងត្រូវដឹងទៅទៅក្នុងលក្ខណៈនៃនាមធម៌ផ្សេងៗ … Continue reading
បានផ្សាយក្នុង បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ
បានដាក់ពាក្យគន្លឹះ បញ្ញត្តិ, បរមត្ថ, ពុទ្ធសាសនា, អភិធម្ម
បញ្ចេញមតិ
បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៩)
កាលបានសិក្សាយល់ហើយក៏នឹងឃើញបានថា ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់គ្រប់សត្វ បុគ្គលនោះ ខណៈចិត្តខ្លះមានបរមត្ថធម៌ជាអារម្មណ៍ និងខណៈចិត្តខ្លះមានបញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍បន្តគ្នា ដូចតាមផ្លូវភ្នែកក៏មិនបានមានតែចក្ខុទ្វារវិថីចិត្តដែលមានតែពណ៌ជាអារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ កាលចក្ខុទ្វារវិថីចិត្តរលត់អស់ហើយរួចភវង្គចិត្តក៏កើតខ័ណ្ឌហើយមនោទ្វារវិថីចិត្តក៏កើតឡើង ទទួលពណ៌តពីចក្ខុទ្វារវិថី កាលណាមនោទ្វារវិថីចិត្តវារៈដំបូងរលត់ហើយ ភវង្គចិត្តកើតខ័ណ្ឌហើយ មនោទ្វារវិថីចិត្តវារៈបន្ទាប់ក៏កើតឡើងមានបញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍ មិនដូច្នោះទេ តើនឹងមានជីវិតរស់នៅបានយ៉ាងណា? បើមិនដឹងបញ្ញត្តិថា ជា តុ ជាកៅអី ជាអាហារ ជាពែង ជាចាន ជាស្លាបព្រា ។ល។ ក៏នឹងមានជីវិតមិនបានឡើយ។ សត្វតិរច្ឆានមានបញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍ឬទេ? គឺត្រូវមានដូចគ្នា។ បើមិនមានបញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍ទេ សូម្បីតែសត្វតិរច្ឆានក៏រមែងមានជីវិតនៅមិនបានដែរ ព្រោះមិនដឹងថាអ្វីជាអាហារ ឬមិនមែនអាហារ។ អ្នកដែលមានបញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍ ដូចព្រះអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ ព្រះអរហន្តទាំងឡាយ ព្រះអនាគាមិនបុគ្គល ព្រះសោតាបន្នបុគ្គល និងបុថុជ្ជនតើផ្សេងគ្នាយ៉ាងណា ឬមិនផ្សេងគ្នាទេ? អ្នកដែលជាព្រះអរិយជាម្ចាស់ និងអ្នកដែលជាបុថុជ្ជនផ្សេងគ្នាត្រង់បញ្ញា។ បុថុជ្ជនដែលមិនដឹងរឿងបរមត្ថសោះទេ ក៏ប្រកាន់ថាបញ្ញត្តិជាវត្ថុពិត … Continue reading
បានផ្សាយក្នុង បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ
បានដាក់ពាក្យគន្លឹះ ព្រះពុទ្ធសាសនា, ព្រះពុទ្ធោវាទ, អភិធម្ម
បញ្ចេញមតិ
បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៨)
ដូច្នោះ រូបដែលកំពុងប្រាកដតាមផ្លូវភ្នែកខណៈនេះ ដែលមានអាយុ១៧ខណៈចិត្ត ត្រូវរលត់ទៅមុនចិត្តឮ ទើបកើតឡើងបាន ដូច្នោះ ដែលប្រាកដហាក់ដូចជាទាំងឮផង ទាំងឃើញផងនោះ ក៏ពីព្រោះរូបកើតរលត់ប្រាកដ បន្តទាំងតាមផ្លូវចក្ខុទ្វារវិថី (ភវង្គខ័ណ្ឌ) និងមនោទ្វារវិថីយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់រហូតដល់ប្រាកដជាមានមនុស្សកំពុងដើរ កំពុងលើកដៃ និងធ្វើចលនាផ្សេងៗជាដើម។ ប៉ុន្តែកាលណាមិនបានប្រចក្សការកើតឡើង និងរលត់ទៅវិញយ៉ាងរហ័ស របស់នាមធម៌នោះទេ ក៏ប្រកាន់នូវបញ្ញត្តិសភាវៈដែលប្រាកដនោះជា មនុស្សខ្លះ ជាស្ត្រីខ្លះ ប្រុសខ្លះ វត្ថុនេះវត្ថុនោះខ្លះទៅវិញ។ ប៉ុន្តែគួររំលឹកថា តាំងតែផ្តើមសិក្សាបរមត្ថធម៌នោះដឹងថាបរមត្ថធម៌ជាសភាវធម៌មានពិតដេលមិនមែន សត្វ បុគ្គល តួខ្លួន មិនមែនស្រីប្រុស មិនមែនវត្ថុរបស់ណាៗឡើយ ធម៌ដែលជាសច្ចធម៌នោះត្រូវជាសេចក្តីពិតតាំងពីដើមរហូតជានិច្ច ទំរាំនឹងអប់រំចម្រើនបញ្ញាឡើងដល់ថ្នាក់ប្រចក្សច្បាស់នូវសភាវធម៌តាមដែលធ្លាប់បានឮ បាននិយាយថា បរមត្ថធម៌ជាសភាវៈដេលមានពិតដែលមិនមែនសត្វ បុគ្គល តួខ្លួននោះ។ រសមានពិត រឹងមានពិត បញ្ញត្តិរសនិងរឹងនោះ ថាទំពាំងបាយជូរ តែសភាវៈដេលមានពិតគឺរូបកើតឡើងហើយរលត់ទៅប៉ុណ្ណោះ … Continue reading
បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៧)
សេចក្តីក្នុងអដ្ឋសាលិនី និក្ខេបក័ណ្ឌ ព្រះបាលីសំដែងនិទ្ទេស អធិវចនទុក្កៈ មានសេចក្តីថា អធិវចនធម៌ គឺធម៌ជាឈ្មោះ តើដូចម្តេច? អធិវចនធម៌ គឺធម៌ជាឈ្មោះតើយ៉ាងណា គឺការពោលឆ្លើយ អានប្រកប បញ្ញត្តិ វោហារ នាម ការហៅឈ្មោះ ការដាក់ឈ្មោះ ការចេញឈ្មោះ ការហៅឈ្មោះនៃធម៌នោះៗណាមួយ សភាវធម៌ទាំងនេះ ឈ្មោះថា អធិវចនធម៌ គឺធម៌ជាឈ្មោះ(គ្រប់យ៉ាងជាឈ្មោះទាំងអស់នោះ ដីស ប៉ាកា តុ កៅអី ។ល។ ធម៌ទាំងអស់នេះឯងឈ្មោះថា អធិវចនបថធម៌ គឺធម៌ជាហេតុនៃឈ្មោះ។ បើមិនមានសភាវធម៌ ឈ្មោះក៏មិនមាន តែកាលបើមានសភាវធម៌ហើយ ត្រង់ដែលមិនមានឈ្មោះ មានឬទេ? សេចក្តីក្នុងអដ្ឋកថាមានថា ធម៌ទាំអស់នោះឯង ឈ្មោះថាអធិវចនបថធម៌ គឺធម៌ជាហេតុនៃឈ្មោះ … Continue reading
បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៦)
ចំពោះតាមផ្លូវត្រចៀកនោះ កាលកើតមកហើយ នៅកូនក្មេងក៏ឮសម្លេងញយៗជាប្រក្រតី តែមិនទាន់ដឹងពាក្យ មិនទាន់យល់ក្នុងភាសាណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែសញ្ញាសេចក្តីចាំក្នុងសម្លេងផ្សេងៗកើនឡើងៗទើបធ្វើឲ្យនឹកគិតនូវបញ្ញត្តិ សេចក្តីសម្គាល់ផ្សេងៗរបស់សម្លេងដែលចាំទុកនោះ កូនក្មេងក៏ឃើញ ឮ ធុំក្លិន ដឹងរស ដឹងសភាវៈដែលប៉ះខ្ទប់សម្ផស្ស ឈឺ ខឹង ពេញចិត្ត មិនពេញចិត្ត យំ តែមិនដឹងពាក្យដែលនឹងអធិប្បាយ ដែលនឹងនិយាយ ដែលនឹងប្រាប់ រហូតដល់ទំរាំនឹងធំឡើង។ តើមានអ្នកណាដែលចាំហេតុការណ៍ទាំងឡាយដែលទើបកើតមកបានទេ ទោះជាពេលនោះក៏ឃើញ ក៏ឮ ។ល។ ដែរ? ប៉ុន្តែកាលណានៅមិនទាន់មានពាក្យនឹងប្រាប់ទេ ព្រោះមិនទាន់យល់សេចក្តីនៃម្លេងផ្សេងៗ សេចក្តីចាំហេតុការណ៍ផ្សេងៗ ក៏រលុបរលត់ភ្លេចបាត់អស់ទៅវិញ។ ដល់ធំឡើងហើយ ដឹងសេចក្តីក្នុងសម្លេង ចេះភាសាផ្សេងៗដែលមិនត្រឹមតែចាំវត្ថុដែលឃើញតាមភ្នែក រហូតដល់ចាំរឿងដែលបានឮតាមត្រចៀកទៀត រួមគ្នាជារឿងរ៉ាវច្រើនប្រការ លោកនៃសម្មតិបញ្ញត្តិទើបកើនឡើងៗជាវិវឌ្ឍនាការមិនចេះចប់។ កាលអានសៀវភៅរឿងណាមួយហើយ ក៏នៅត្រូវធ្វើជាភាពយន្តឲ្យមើល ឲ្យឮសម្លេងទៀតផង, កាលបើពិចារណាប្រៀបធៀបទៅ … Continue reading
បានផ្សាយក្នុង វប្បធម៌ទូទៅ
បញ្ចេញមតិ
បញ្ញត្តិ និង បរមត្ថ (៥)
ក-ប៉ុន្តែបើ មនោទ្វារជ្រាបថាជាប៉ាកា តើខុស ឬ ត្រូវ? សុ-មិនខុសទេ ព្រោះថាខណៈមានធម្មារម្មណ៍ គឺ បញ្ញត្តិជាអារម្មណ៍ ប៉ុន្តែ បញ្ញាត្រូវដឹងត្រឹមត្រូវថា ជួរខណៈដែលជាមនោទ្វារវិថី ខុសពីខណៈដែលជាចុក្ខុទ្វារវិថី សឹងអ្នកដែលមិនបានអប់រំចម្រើនបញ្ញា រមែងតែងដឹងចូលច្របូកច្របល់គ្នា ទាំងផ្លូវចក្ខុទ្វារវិថី និងមនោទ្វារវិថី ថាជាវត្ថុណាមួយ ដូចជាសត្វ បុគ្គល វត្ថុផ្សេងៗ ។ ក្នុងមួយថ្ងៃៗនោះមនុស្សទាំងអស់ចូលចិត្តអ្វី លោកភៈចូលចិត្តអ្វី ចូលចិត្តគ្រប់យ៉ាង រួមទាំងអ្វី? ក-វត្ថុដេលគប្បីពេញចិត្តគ្រប់ប្រភេទ… សុ-លោភៈចូលចិត្តគ្រប់យ៉ាង រួមទាំងបញ្ញត្តិផង។ លោកពេញទៅដោយបញ្ញត្តិ ទើបបដិសេធមិនបាន ត្រូវពេញចិត្តទាំងបរមត្ថធម៌ផង និងបញ្ញត្តិផង។ ពេលពេញចិត្តវត្ថុណាមួយ ខណៈនោះពេញចិត្តបញ្ញត្តិផងដែរ មិនមែនពេញចិត្តចំពោះតែបរមត្ថប៉ុណ្ណោះទេ បើពេញចិត្តខ្សែក្រវាត់ ១ខ្សែហើយ ក៏ពេញចិត្តពណ៌ដែលប្រាកដតាមផ្លូវភ្នែកដែរ។ ក-ពេញចិត្តផ្លាក … Continue reading
